"Hey psst schatje!"

Roep jij wel eens dingen als "hé schatje" of "pssst chickie!" als je door de stad loopt? Of krijg je juist zelf opmerkingen naar je hoofd zoals “ga terug naar je eigen land”, “kankerjood” of “vieze homo”? Misschien vind je dat grappig of stoer, maar voor degene die het overkomt kan het heel kwetsend en onveilig voelen. Helaas gebeurt dit zó vaak dat het bijna ‘normaal’ lijkt. Maar dat is het natuurlijk niet! Het is sinds 1 juli 2024 zelfs strafbaar! Iedereen moet zich veilig kunnen voelen op straat, óók ’s avonds en ’s nachts. Dát is pas normaal.

Bijna 50% van de Utrechtse inwoners zegt straatintimidatie te hebben meegemaakt. Ook hebben vrouwen en jongeren onder de 18 jaar vaker te maken met straatintimidatie. (bron: Gemeente Utrecht)

Wij eisen de nacht op!

De moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, in augustus 2025, raakte het hele land. Dit zorgde voor veel woede en frustratie, vooral onder vrouwen. En werd de aanleiding voor de actie "Wij eisen de nacht op, laat vrouwen veilig thuiskomen". Op verschillende plekken in Nederland gingen vrouwen en mannen de straat om actie te voeren tegen vrouwengeweld, óók in Utrecht. Natuurlijk is de moord op Lisa heel wat anders dan bijvoorbeeld nafluiten, maar wat wel hetzelfde is: iedereen moet zich veilig kunnen voelen op straat.

Voorbeelden van straatintimidatie zijn:

• nafluiten

• naroepen

• ongewenst aanraken

• nastaren

• achterna lopen

• in het nauw drijven

Opmerkingen gaan vaak over je geslacht, hoe je eruit ziet, wat je draagt of bestaan uit ongewenste voorstellen die naar je geroepen worden. Zo worden herkenbare moslims bijvoorbeeld 'terrorist' genoemd. Bij meisjes en vrouwen gaan de opmerkingen vaak over seks. Meestal zijn het jongens die dit doen en meisjes die het overkomt. Ook mensen uit de LHBTIQ+-community krijgen hier regelmatig mee te maken.

Jij wil niet die persoon zijn, toch?

Misschien roep je zelf wel eens iets naar een meisje, gewoon voor de grap. En misschien bedoel je het niet intimiderend. Maar vraag eens aan je moeder, vriendin of zus hoe zij dat zouden vinden. Of bedenk hoe jij je zou voelen als iemand zoiets naar jouw vriendin of zus roept.

Naroepen of sissen voelt voor de meeste mensen (net als achterna lopen) niet als een compliment, maar als een bedreiging. En vindt iemand het niet bedreigend? Dan denkt diegene waarschijnlijk dat je een sukkeltje bent zonder respect die naar vreemden staat te roepen. Ook niet echt iets om trots op te zijn.

Bedenk ook dat wat je doet strafbaar kan zijn. In Utrecht zijn er strenge regels en lopen boa’s rond die speciaal zijn opgeleid om hierop te handhaven. Ben jij niet het probleem? Zorg dan dat je juist meehelpt aan de oplossing! Als één van je vrienden iemand naroept of ongewenst aanraakt, zeg er dan iets van. Laat merken dat je dit niet vindt kunnen of zeg namens hem 'sorry, dit was niet oké'.

Wat kun je doen als je je geïntimideerd of onveilig voelt?

Dat hangt natuurlijk af van de situatie en van jou als persoon. Vaak is het slim om gewoon door te lopen en te doen alsof je niets hoort. Je kunt een vriend(in) bellen of net doen alsof je belt en je locatie met iemand delen. Dat kan je een veiliger gevoel geven.

Misschien heb je de neiging om iets terug te zeggen, maar dat maakt het écht alleen maar erger. De ander wil juist dat je reageert. Als jij erop ingaat, krijgt diegene wat ie wil.

Als je voelt dat je gevaar loopt, bel dan altijd de politie via 112. Oók als je twijfelt. De politie is er om jou te helpen!

Wat als je bedreigd wordt?

1. Als je bedreigd wordt, blijf dan zo kalm mogelijk en zeg heel duidelijk dat je dit niet wil en dat deze persoon moet stoppen. Als je laat zien dat je heel duidelijk bent, dan heeft zijn (of haar) actie namelijk geen zin. Dit is echt stoer van je, dus het is niet raar als je na zo'n situatie staat te trillen op je benen! Bel direct een vriend(in) of je ouders om te vertellen wat je is overkomen.

2. Misschien lukt het jou niet om iets te zeggen omdat je te bang bent? Er zijn veel mensen die dichtklappen of niet lekker uit hun woorden komen, en dat is echt niets om je voor te schamen, vergeet dat niet. Je kunt er echt niets aan doen!

3. Wil de ander dat je iets voor hem of haar doet, maar wil je dat zelf niet? Doe het dan niet. Dit kan gaan om iets simpels als een vuurtje geven of 'lach eens naar me', maar als het niet oké voelt door de toon waarop het gezegd wordt, doe het dan niet. Het lijkt misschien alsof je er vanaf bent als je het wel doet, maar je geeft de ander dan de kans om je te blijven bedreigen.

4. Praat erover met iemand die je vertrouwt. Ook wanneer de ander zegt dat je het niet mag doorvertellen. Als niemand weet wat er met jou gebeurt kan ook niemand jou helpen. Vertel het aan je ouders, een vriendin, een leraar, de vertrouwenspersoon op school of een jongerenwerker. Zij kunnen je helpen om voor jezelf op te komen, zodat het stopt.

5. Een cursus zelfverdediging, (thai)boksen of weerbaarheid kan je helpen om je sterker te voelen. Niet alleen op straat, maar ook echt voor jezelf. Bij bijvoorbeeld Fighting4Power in Utrecht weten ze hier alles van! (U-Pas is er geldig)

Jacqueline is eigenaar/trainer bij Fighting4Power

Wat als je ziet dat iemand lastig gevallen wordt?

Zie je straatintimidatie gebeuren? Zeg er wat van! Bijvoorbeeld: "Laat haar/hem met rust" of "Hou op". Vraag dan of het slachtoffer oké is en stel voor om een stukje mee te lopen. Zo staat iemand er niet alleen voor. Ook kan je doen alsof je het slachtoffer kent door te zeggen: "Hey, wat een toeval dat ik je hier zie! Hoe gaat ie?" Op deze manier zorg je voor een afleiding.

Als het niet stopt. Vraag een persoon met gezag in te grijpen. Denk hierbij aan een conducteur, een beveiliger, politie of handhaving. Probeer de situatie ook vast te leggen door een foto of een video te maken. Op deze manier kan het slachtoffer mogelijk makkelijker aangifte doen.

Straatintimidatie komt steeds vaker voor en het wordt steeds erger. Het is goed te laten weten dat dit niet kan. Denk daarbij natuurlijk ook altijd aan je eigen veiligheid. Dreigt een situatie uit de hand te lopen? Bel dan de politie via 112.

Meldpunt Straatintimidatie Utrecht

In Utrecht hebben we een Meldpunt Straatintimidatie. Daar kun je doorgeven waar jij zelf bent geïntimideerd of waar je het hebt gezien. Zo kan de gemeente beter zien waar problemen zijn en maatregelen nemen, bijvoorbeeld door extra inzet van een boa op die locatie.

Bij je melding kan je je telefoonnummer doorgeven, alleen als je dat wil. Samen bespreken we óf en hoe we kunnen helpen. Bijvoorbeeld door een plek extra mee te nemen in handhavingsroutes, extra verlichting aan te brengen of een gesprek aan te gaan met bijvoorbeeld ondernemers in de buurt.

Hulp

Voel je je geïntimideerd en heb je hulp nodig? Als het geen haast heeft, dan kun je bellen met de Politie op 0900-8844. Heeft het wel haast, dan bel je 112.

Meer informatie

Gemeente Utrecht: Straatintimidatie

In ons Ervaringenforum kan je anoniem je ervaring delen en advies vragen van andere jongeren (t/m 23 jaar). Ook kan je er ervaringen van andere jongeren vinden.
Via WhatsUp (zie roze icoontje) kan je vertrouwelijk appen met een jongerenwerker als je een vraag hebt.