Van lollige TikToks en online gamen naar haat en geweld? Dit is radicaliseren.

Radicaliseren?

Iedereen heeft wel een mening. En dat is ook goed! Jij bent ook vast wel eens ergens boos over, bijvoorbeeld over dierenleed of dat meisjes zich niet zo veilig voelen op straat. Als je daar dan voor opkomt, heet dat activisme. Activisme is iets goeds, en zorgt ervoor dat we in gesprek blijven met elkaar!

Maar als je steeds extremer wordt in je ideeën en niet meer wil luisteren naar anderen, dan noemen we dat radicaliseren. Mensen die radicaliseren maken zich los van de samenleving (ook los van de democratie) en kunnen soms zelfs geweld gebruiken. Radicaliseren komt voor bij volwassenen, maar zeker ook bij jongeren. 
Het kan gaan om religieus extremisme, zoals jihadisme, maar ook om islamofobe denkbeelden, wantrouwen ten opzichte van de politiek en de rechtsstaat, nationalistische ideeën, enzovoort.

Van een uitgesproken mening tot radicaliseren
Je radicaliseert niet van de ene op de andere dag. Het is trouwens niet helemaal duidelijk hoe zo'n proces precies gaat. Dat verschilt per persoon. Als er nare dingen in je leven gebeuren, bijvoorbeeld een verhuizing waar je geen zin in hebt of iemand uit je gezin overlijdt, dan kan je je voorstellen dat je je meer vasthoudt in je boosheid over iets. Als je dan ook nog in een omgeving of online groep terecht komt waarin iedereen er zo over denkt als jij en je je er welkom voelt en thuis, dan kan het zijn dat je zomaar gaat radicaliseren.

Sommige mensen radicaliseren heel snel, terwijl anderen juist jaren lang steeds een beetje extremer worden.

Radicalisering herkennen

Omdat radicaliseren vaak heel langzaam gaat, is het moeilijk te herkennen. Ook bij jezelf is dat soms moeilijk. Dit zijn signalen waar je op kunt letten:

• Je luistert niet meer serieus naar andere meningen

• Mensen met een andere mening zie je als dom of vijandig

• Je voelt je boos tegenover een andere groep mensen

• Je ziet geweld of dwang als mogelijke oplossing

• Je ziet (en deelt) online haatdragende berichten

• Je gelooft dat de waarheid wordt verzwegen

• Je bent heel veel met je mening of ideologie bezig

• Je praat minder met je familie of je vrienden hierover, omdat ze toch niet dezelfde mening hebben en het niet begrijpen.

Wat kun je doen?

Als je merkt dat jijzelf radicaliseert, dan kun je daar het beste met iemand over praten die je vertrouwt. Vertel dat je vastloopt in je overtuigingen, dat je boos bent en er niet zo goed mee om kunt gaan. Je kunt bijvoorbeeld terecht bij een (school)jongerenwerker van JOU. Zij weten hoe ze het gesprek met je kunnen hebben hierover en zullen je echt niet gaan judgen.

Als je merkt dat bijvoorbeeld je broer of een goede vriend radicaliseert, dan is het lastig om daar iets aan te doen. Maar je kan dingen proberen:

• Benoem dat je je zorgen maakt, niet alleen tegen de persoon zelf, maar ook tegen andere personen in zijn/haar omgeving. Zo kunnen jullie samen opletten.

• Probeer iemand niet van een andere mening te overtuigen. Dat heeft weinig zin.

• Probeer dingen te doen die jullie allebei leuk vinden: sporten of een film kijken bijvoorbeeld

• Stel vragen over de mening van de ander, zonder te oordelen.

• Laat niet over je grens gaan. Als iemand iets zegt dat jou pijn doet, dan mag je dat echt zeggen!

• Laat de ander niet in de steek.

Meer info

De informatie uit dit thema komt van het landelijk steunpunt extremisme, Nederlands Jeugd Instituut (over de signalen van radicalisering) en Nederlands Jeugd Instituut (ik maak me zorgen om iemand die mogelijk radicaliseert).

Wil je je ervaring delen? Dat kan altijd op ons forum.