Gemeenteraads-verkiezingen: voor welke partij ga jij?

Wat is de gemeenteraad?

In onze gemeenteraad zitten mensen die samen beslissingen maken over wat er moet gebeuren in Utrecht. Saai? Nee hoor! Het gaat ook over issues die jou aangaan. Bijvoorbeeld over een nieuw sportveld in je buurt, een nieuwe jongeren hangplek in het park, tot hoe laat mag het café openblijven, fatbikes wel of niet in de stad toestaan, of maatregelen tegen discriminatie en straatintimidatie.

 Dat werkt zo: meestal maken de wethouders samen met de burgemeester de plannen. Als de gemeenteraad het eens is met deze plannen, dan moet een wethouder ervoor zorgen dat deze plannen ook echt worden uitgevoerd.

Wat doet een raadslid?

Er zijn een paar dingen die een raadslid moet doen:

• Spreken voor het volk. De persoon (van een partij) op wie jij stemt mag namens jou spreken in de raad.

• Bepalen wat er in de gemeente moet gebeuren. Dus voor of tegen een plan van de wethouder stemmen, aanpassingen voorstellen of zelf alternatieve plannen maken.

• Zorgen dat de burgemeester en wethouders hun werk goed (kunnen) doen. De raadsleden zijn eigenlijk de baas van de wethouders.

• Praten met inwoners, dus ook met jongeren. Zo weten ze wat er speelt.

• De begroting bepalen. Dat betekent dat de raadsleden bepalen hoeveel geld waaraan uitgegeven wordt. Bijvoorbeeld meer naar sport, en minder naar cultuur, of juist andersom.

Hoe werken de verkiezingen?

Wie er allemaal in de gemeenteraad mogen, wordt bepaald door de mensen vanaf 18 jaar die in de gemeente wonen. Dit gebeurt door te stemmen. Je krijgt van je gemeente een brief waarin wordt uitgelegd wanneer, waar, hoe en op wie je kan stemmen. In die brief zit ook je stempas.

Als iedereen heeft gestemd worden de stemmen geteld. Meer stemmen per partij, betekent meer personen van deze partij in de gemeenteraad. Als inwoners heel vaak op één bepaalde kandidaat van een partij hebben gestemd (voorkeursstemmen), heeft deze persoon voorrang op andere personen van die partij die lager op de lijst staan.

Het vinden van een politieke partij die bij jou past, is zo makkelijk nog niet. De keuze is enorm in Utrecht: er doen maar liefst 20 partijen mee!
En dan is het ook nog eens zo dat als je die partij hebt gevonden en deze partij in de gemeenteraad komt, je er niet vanuit kan gaan dat er dan ook precies gebeurt wat zij van plan waren. Dit wordt namelijk samen met andere partijen uit onderhandeld: geven en nemen dus. Dat hoort ook bij onze democratie.

Hier zijn wat tips hoe je er achter kunt komen op welke partij jij wil stemmen.

• Praat erover met je ouders, vrienden en familie. Weten zij al op welke partij ze gaan stemmen? En waarom? Let wel op: niet iedereen wil dat vertellen.

• Kom je weleens bij JOU in een buurthuis? Praat erover met een jongerenwerker! Zij kunnen samen met jou onderzoeken welke partij het beste bij jou past.

• Vul een stemwijzer in. Een stemwijzer kan heel nuttig zijn, maar het zegt lang niet alles. Zie ze als hulpmiddelen: KiesKompas en Stemwijzer, allebei op Utrecht gericht.

• Bekijk de verkiezingsprogramma’s van de 20 partijen in Utrecht. Je hoeft ze niet allemaal te lezen, en ook niet helemaal! Hier vind je meer info

Meer informatie/bronnen
De informatie uit dit thema komt van de volgende websites.

• Gemeente Utrecht verkiezingen

• Stemwijzer.nl

• Prodemos.nl

• Rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/raadsleden